gegli

پرندهء آتش

× تاريخچه پروازواينكه آدمي به چندصورت پروازميكند
×

آدرس وبلاگ من

ashiyaneh.gegli.com

آدرس صفحه گوهردشت من

gegli.com/ahamed

اخلاق و خلق

علم اخلاق شاخه‌ای از علوم انسانی است که موضوع آن شناخت مصادیق ارزش ها و بیانگر راه های کسب فضائل و ترک رذائل اخلاقی است در فلسفه اخلاق دربارهٔ خوب یا بد بودن یک امر چند گرایش وجود دارد. یک گرایش تنها در صورتی یک امر را خوب می‌داند که نتیجه‌(ها)یی دلخواه به همراه داشته باشد(نتیجه گرایی/پیامدگرایی/غایت گروی) اما گرایشی دیگر بدون رد نتیجه‌های دلخواه خوب بودن یک امر را ذاتی می‌داند (وظیفه گرایی). برخی از ادیان گرایش دوم در اخلاق را پذیرفته و ادعا می نمایند. در اخلاق دین‌مدار این نتیجه‌ها ممکن است در جهان دیگر که فرامادی است نیز اتفاق بیافتند اما در اخلاق نا-دین‌مدار رخداد نتیجه‌های دلخواه برای مثلا جامعهٔ انسانی تنها در جهان مادی مد نظر است. در این اخلاق ریز الگوهای اخلاقی و این‌که چه اموری نتیجه‌هایی دلخواه برای مثلا جامعهٔ انسانی دارند، ممکن است با اجماع روانشناسان و جامعه‌شناسان برجسته تعیین شود نه متولیان ??.

= خُلق
۲. هنجارهای موردقبول جامعه که نشان‌دهندۀ درستی یا نادرستی رفتار اشخاص است.
۳. خلق‌وخو؛ رفتار.
۴. رفتار خوب: آدم اخلاق‌دار.

اخلاق را تعریف كنید و اخلاق واقعی و مورد نظر اسلام چگونه اخلاقی است؟
پاسخ: در پاسخ به قسمت اوّل سؤال، لازم است علاوه بر تعریف اخلاق، برخی دیگر از مفاهیم و اصطلاحات نیز مانند ?علم اخلاق?، ?هدف علم اخلاق? و ?تربیت اخلاقی? توضیح داده شود.
1.
تعریف اخلاق: كلمة ?اخلاق? جمع خُلق و به معنای نیرو و سرنوشت باطنی انسان است كه تنها با دیدة بصیرت و غیر ظاهر قابل درك است. در مقابل، خَلق به شكل و صورت محسوس و قابل درك با چشم ظاهر گفته می‌شود.(1) اصطلاح ?اخلاق? در متون اخلاقی و استعمالات عرفی به سه معنا به كار می‌رود:
1.
غرایز و ملكات و صفات روحی و باطنی كه در انسان است اخلاق نامیده می‌شود.
2.
اعمال و رفتاری كه از این خلقیّات ناشی ‌گردد نیز اخلاق و یا رفتار اخلاقی گفته می‌شود.
3.
در برخی موارد ?اخلاق به رفتار پسندیده یا حالت نفسانی خوب اطلاق می‌شودكه بنا بر این استعمال معنای محدودتری به خود می‌گیرد. امّا با مراجعه به اصلی‌ترین منابع كلاسیك و متعارف علم اخلاق در حوزة علوم اسلامی و دقت در موارد كاربرد آن در قرآن و احادیث، علم اخلاق را می‌توان به شرح زیر تعریف كرد:
2.
تعریف علم اخلاق: علم اخلاق، علمی است كه صفات نفسانی خوب و بد و اعمال و رفتار اختیاری متناسب با آن‌ها را معرفی می‌كند و شیوة تحصیل صفات نفسانی خوب و انجام اعمال پسندیده و دوری از صفات نفسانی بد و اعمال ناپسند را نشان می‌دهد?.(2) بر اساس این تعریف، علم اخلاق علاوه بر گفتگو از صفات نفسانی خوب و بد، از اعمال و رفتار متناسب با آن‌ها نیز بحث می‌كند، و هم‌چنان راه‌كارهای رسیدن به فضیلت‌ها و دوری از رذیلت‌ها را نیز مورد بررسی قرار می‌دهد. علم اخلاق از ارزش‌مندترین و ضروری‌ترین علومی است كه انسان به آن‌ها نیازمند است.

3.
هدف علم اخلاق: هدف نهایی علم اخلاق این است كه انسان را به كمال و سعادت حقیقی خود، یعنی قرب الهی كه همانا هدف اصلی خلقت جهان و انسان است برساند.
4.
تربیت اخلاقی: مراد از تربیت اخلاقی چگونگی به‌كار گیری و پرورش استعدادها و قوای درونی برای توسعه و تثبیت صفات و رفتارهای پسندیدة اخلاقی و نیل به سعادت و فضایل اخلاقی و دوری از رذیلت‌ها است.(4) تربیت اخلاقی در واقع بخشی از علم اخلاق را تشكیل می‌دهد و چون مباحث آن عمدةً ناظر به راه‌كارهای عملی و ارایة توصیه‌هایی‌ در باب عمل و رفتار است، از آن به ?اخلاق عملی? نیز یاد می‌شود. در مقابل آن به بخشی از مباحث اخلاقی كه به توصیف خوبی‌ها و بدی‌های اخلاقی می‌پردازد، ?اخلاق نظری? گفته می‌شود. هدف از تربیت اخلاقی در اسلام، افزایش مراتب و درجات قلبی در سایة معرفت الهی است، تا شخصی شایستگی لازم برای تقرب به خدا را پیدا كند. از این‌رو، تعلیمات اخلاقی باید در جهت نیل به این هدف متعالی قرار گیرد و از هر نوع سطحی نگری و ظاهر گرایی مصون ماند، تا به جای تربیت افراد متظاهر، انسان‌های خود ساخته و بیدار تربیت شوند كه هم از لحاظ بینش و معرفت و هم از لحاظ عمل در سطح والایی از كمالات قرار گیرند. حال كه تعریف اخلاق، علم اخلاق، تربیت اخلاقی و هدف علم اخلاق روشن گردید، به تبیین بخش دوم می‌پردازیم و آن این‌كه:
اخلاق واقعی و مورد نظر اسلام چگونه اخلاقی است؟ پاسخ این سؤال با توجّه به هدف علم اخلاق و تربیت اخلاقی به دست می‌آید. از آن‌جا كه هدف نهایی علم اخلاق و نیز تربیت اخلاقی این است كه انسان به سعادت و كمال حقیقی خود نایل شود، پس ?اخلاق واقعی?. اخلاقی است كه انسان را به این هدف یعنی سعادت و كمال حقیقی‌اش رهنمون سازد. ابتدا باید مفهوم سعادت و كمال حقیقی روشن شود، سپس باید دید چند گونه اخلاق وجود دارد و كدامین روش آن انسان را به سعادت و كمال حقیقی‌اش می‌رساند، آن‌گاه می‌توانیم اخلاق واقعی و مورد نظر اسلام را خدمت شما پرسش‌گر محترم معرفی كنیم.

روش‌های اخلاقی: اگر به یك تقسیم بندی كلّی و عمومی اكتفا كنیم به دو گونه روش اخلاقی بر می‌خوریم،(5) كه عبارت‌اند از:

1. روش فیلسوفان و حكیمان.
2.
روش انبیاء و پیامبران، ما در این‌جا هر دو روش را به‌صورت گذرا و مختصر مورد بررسی قرار می‌دهیم.
الف. روش اخلاقی فیلسوفان و حكما: اخلاق از نظر فیلسوفان و حكما مبانی علمی خاص دارد و هدف آن تحسین و تقبیح مردم است.(6) می‌گویند: كار خوب بكن چون مردم می‌گویند خوب است و كار بد نكن چون مردم ملامت می‌كنند. آیا اخلاق به گونه‌ای فنی و به روش و طریقه‌ای كه فیلسوفان و حكیمان اخلاقی هم‌چون ارسطو، فارابی، ابن مسكویه و . . . بیان كرده‌اند، می‌تواند ما را به سعادت و كمال حقیقی كه هدف علم اخلاق است برساند؟ اصولاً سؤال مهم و اساسی این است كه معنای سعادت و كمال چیست؟
اگر اخلاق و راه رسیدن به سعادت و كمال تنها همان راهی باشد كه حكیم و فیلسوف با برهان و استقلال پیموده، راهی است بسیار مشكل. به‌ویژه آن‌كه بسیاری از اصول و روش‌هایی كه حكما برای رسیدن به سعادت و كمال معرفی كرده‌اند، فاقد استحكام كامل بوده و سُست و غیر قابل اطمینان است، چون اولاً از خطا و اشتباه مصون نیستند و ثانیاً مبتنی بر اصول و قواعد علمی است كه برای همگان امكان پذیر نیست، افراد عادی نمی‌توانند اخلاق علمی را بیاموزند. پس نمی‌توان اصول و اخلاقی را كه حكما تدوین كرده‌اند، اخلاق واقعی و زمینه ساز سعادت و كمال انسان دانست.
ب. راه و روش انبیاء: مبنای اخلاق از نظر انبیاء این است كه انجام كار خوب انسان را به بهشت می‌برد و كار بد انسان را به جهنّم می‌فرستد. اصول اخلاقی كه از سوی انبیاء‌ تدوین شده است، چند ویژگی اساسی دارند.
1.
با فطرت انسان سازگار است. 2. چون منشأ آن وحی است، از اطمینان كامل برخوردار می‌باشد و خطابردار نیست، لذا می‌تواند انسان را به سعادت و كمال برساند. 3. پیمودن آن برای همگان امكان پذیر است، هم یك استاد بزرگ، دانشمند علوم الهی و هم یك فرد عادی بی سواد، می‌توانند اصول اخلاقی اسلام را فرا بگیرند و به آن عمل نمایند. روش اخلاقی انبیاء، روش و راهی است كه هم علی ـ علیه السّلام ـ می‌تواند آن را بپیماید و هم بلال حبشی، بهترین شاهد بر این‌كه اخلاق اسلامی، اخلاق واقعی است و می‌تواند انسان را به سعادت و كمال برساند، مطالعة زندگی‌نامة بزرگان دینی و ره‌پویان راه شریعت محمّدی ـ صلّی الله علیه و آله ـ است، سلمان و اباذر، مقداد و بلال و . . . همین راه را رفتند و سر انجام به سعادت و كمال نایل شدند. در درون نظام و روش اخلاقی انبیاء، روش كامل‌تری نیز وجود دارد كه همان روش اخلاقی اسلام است.

روش اخلاقی اسلام: در روش اخلاقی اسلام، ملاك هر كار رضایت خداوند است. اسلام می‌گوید: ای انسان هر كاری كه می‌كنی ببین آیا رضای خداوند در آن كار هست یا نه؟ در روش اخلاقی اسلام، تحسین و تقبیح مردم در رسیدن به بهشت و دوری از جهنّم، اهداف اصلی نیست، بلكه هدف اصلی رضایت خداوند است.(7) و چون هدف علم اخلاق، رسیدن انسان به سعادت و كمال است و از سوی دیگر سعادت و كمال انسان نیز در تحصیل رضای الهی است، پس اخلاق واقعی همان اخلاق اسلامی است چون زمینة كمال و سعادت انسان را فراهم می‌كند و دست‌یابی به آن برای همگان امكان پذیر است. بهترین شاهد بر این‌كه اخلاق واقعی، همان اخلاق اسلامی است، مطالعة حالات و داستان زندگی افراد بزرگ و عالی‌قدری چون علی ـ علیه السّلام ـ ، سلمان، اباذر، مقداد، و . . . می‌باشد كه از طریق عمل به اخلاق و دستورات اسلامی توانستند به عالی‌ترین درجات كمال و سعادت نایل شوند.
در آخر بهتر است برخی از شاخصه های اخلاق واقعی و مورد نظر اسلام بطور خلاصه بیان كنیم:
1.
تاكید بر مطابقت و یا عدم مطابقت مباحث با كتاب و سنت.
2.
تلاش در ارائه نظامی جامع كه پاسخگوی همه پرسش های اخلاقی باشد:
3.
ارائه تفسیری معتدل و هماهنگ با سایر مفاهیم اخلاقی.
4.
تقسیم و تربیت منطقی مباحث اخلاقی در سه بخش مطالعات مبنایی، توصیفی و تربیتی.
5.
توجه به ابزار تربیت اخلاقی و ترتیب طبیعی آنها و تاكید بر مشروعیت آنها.
6.
استفاده از تجربیات علمی پیشگامان و پیش كسوتان در تهذیب اخلاق.
7.
سعی در استخراج اصول و قواعد كلی اخلاق از خلال مصادیق وارد شده در كتاب و سنت.
8.
تبیین دیدگاه اسلام در حوزه های مختلف رفتاری و ملكات نفسانی به طور مستقل و البته با توجه به تاثیر متقابل آنها.
9.
توجه به تاثیر متقابل حوزه اندیشه، ملكات نفسانی و رفتار و كردار بر یكدیگر.
10.
توجه به جایگاه عقل، گرایش های فطری و آثار و تجربیات عملی، در تفسیر و عمل به مفاهیم اخلاقی.
11.
تاكید بر رشد هماهنگ و متوازن استعداد های اخلاقی و پرهیز از افراط و تفریط در آنها.
12.
توجه به وضعیت و شرایط خاص مخاطبان در به كار بستن دستورهای اخلاقی

 

ازدوستان محترم خواهشمنداست در باره مطلب بالادر صورت تمايل مكاتب ديگر را معرفي فرماييد

سپاسگزارم

دوشنبه 26 اسفند 1392 - 12:11:59 PM

ورود مرا به خاطر بسپار
عضویت در گوهردشت
نظر ها

ارسال پيام

یکشنبه 2 شهریور 1393   11:39:08 AM

 عالی بود موفق باشید

http://ashiyaneh.gegli.com

ارسال پيام

پنجشنبه 14 فروردین 1393   1:11:34 PM

و آداب اندر مردمی حفظ مروت است و اندر دین حفظ سنت و اندر محبت حفظ حرمت و این هر سه با یک‌دیگر پیوسته است؛ از آن‌چه هر که را مروت نباشد متابعت سنت نباشد و هر که را حفظ سنت نباشد رعایت حرمت نباشد.مردمان اندر ادب سه قسمت‌اند: یکی اهل دنیا که ادب به نزدیک ایشان فصاحت و بلاغت و حفظ علوم و سمرهای ملوک و اشعار عرب است و دیگر اهل دین که ادب به نزدیک ایشان ریاضت نفس و تأدیب جوارح و نگاهداشت حدود و ترک شهوات است و سدیگر اهل خصوصیت‌اند که ادب به نزدیک ایشان طهارت دل بود و مراعات سرّ و وفا کردن عهد و نگاه داشتن وقت و کمتر نگریستن به خواطر پراکنده و نیکو کرداری اندر محل طلب و وقت حضور و مقام قرب

هجويري.

http://ashiyaneh.gegli.com

ارسال پيام

سه شنبه 12 فروردین 1393   9:02:13 AM

Likes 1

سلام بهانه خانم
باتشكر از اينكه وارد گفتگو و تعمق در باره اين موضوع گرديديد.تغييردروني و يا بيروني يا هردو صورت باشدبا پذيرش و قبول يا به جبروزور باشد
حكم در اين خصوص كه آدميان تغيير نكنندوحتي جهان؛ قطعي نيست حتي در خصوص فصلهاي زندگي در جواني و پيري ومرد وزن بودن حكم نسبي است والبته بيشتردر تفكرقرون وسطايي و اسطوره اي و فابل و زندگي براساس طبيعت  سعدي  بزرگ هم اشعاري داردو ما همچنان در آندوره هستيم مگر به خود آييم زيرا بعد از رنسانس وجنگ جهاني اول و بخصوص دوم  انسان متوجه شد كه ميتواند برهمه چيز مديريت كندو محكوم نيست لذا زندانها رابه مدرسه تبديل كردو در علم ‍‍زنتيك دست به فعاليت گسترده اي زدوعلم ادب و رفتار و تربيت را كه همواره در دست اشراف بودبا انفجار اطلاعات عمومي نمودو پا از غريزه و ذات وفطرت فراتر نهادوشب را هم روشن نمودالبته تا رسيدن به مدنيت  ونهادينه شدن انسانيت همگاني و ملكات بصورت واقعي نه جبري راه بسياري در پيش است

پر تو نیکان نگیرد هر که بنیادش بدست
تربیت نااهل را چون گردکان بر گنبدست
سر چشمه شاید گرفتن به بیل
چو پر شد نشاید گذشتن به پیل
سگ اصحاب کهف روزی چند
پی نیکان گرفت و مردم شد
عاقبت گرگ زاده گرگ شود
گرچه با آدمی بزرگ شود
شمشیر نیک از آهن بد چون کند کسی
ناکس به تربیت نشود ای حکیم کس
باران که در لطافت طبعش خلاف نیست
در باغ لاله روید و در شوره بوم خس
زمین شوره سنبل بر نیارد
درو تخم و عمل ضایع مگردان
نکویی با بدان کردن چنان است
که بد کردن به جای نیک مردان
اميدوارم بكار آيد

http://violetflower.gegli.com

ارسال پيام

یکشنبه 10 فروردین 1393   4:18:29 PM

ضمن عرض سلام و ادب و ارادت خدمت مدیر محترم وبلاگ جناب آقای احمد رحیمی

قربان متن بالا را خوندم و منکر هیچکدوم از فرمایشات شما نیستم .همه ی اینها به یک طرف  ولی بنده معتقدم اخلاق و منش هر کسی واقعا ذاتی هستش  یعنی غیر ممکنه اخلاق کسی را بشه با این نوع مقالات و نوشته ها تغییر داد.در اینجا این ضرب المثل مصداق پیدا میکند که نیش عقرب نه از ره کین است اقتضای طبیعتش این است.. با سپاس فراوان / بهانه

http://ashiyaneh.gegli.com

ارسال پيام

سه شنبه 5 فروردین 1393   8:51:59 AM

اخلاق  و مسئوليت پذيري و علم و واقعيتگرايي از اركان خوشبختي هستنداز دائره المعارف بشري چنانچه بخواهيم بهره مند شويم  در اخلاق نوين رقابت رذيله و پنهان كاري و هرنوع صفتي منفي حتي در پنهان و نهان  شخص پسنديده نيست هرگونه گفتگوي كاهنده اي مطرود است البته در جوامع افزاينده

http://ashiyaneh.gegli.com

ارسال پيام

سه شنبه 5 فروردین 1393   8:35:08 AM

معصومه خانم عزيزدر تجربه اندكي كه در كوله بار زندگي دارم اين مطلب را فراگرفتم كه از  كساني كه ملكات نفساني و روحي منفي حتي اندكي در خود دارنددوري كنم دگر آزاري را سر چشمه وآشكارا شدن پليدي ميدانم و حسادت وبخل و خساست را اضلاع مثلثي كه مثلث شيطان به آن امر ميكند

تربيت چنين افرادي ميسر است البته اگر به بيماري خود اذعان دارندورنج برده باشنددر غير اين صورت نقشي جاودان در حيطه شيطان برگزيده اندكه هيچ پيامبري قادر به اصلاح آنها نيست

اين همه مهاجرت فرهيختگان فقط بر اثرنبود نان و كار نيست بلكه  وقتي  ساختار جامعه اي براثر رشد يا توسعه يامنفي تغيير ميكند

نيروهايي به اراذل و اوباش و مردم آزارتبديل ميشوندكه متاسفانه عده كثيري هم هستند  و راه ابراز وجودو ارتزاق و مطرح كردن خود را درآزار و بي ادبي برديگران ميدانندتغيير ساختارهرمي جامعه به موازي 

حذف اركان فرهنگي سياسي مذهبي حتي آموزشي ومذهبي جوامع را با اين معضل روبرو ميكند 

http://ashiyaneh.gegli.com

ارسال پيام

چهارشنبه 28 اسفند 1392   3:11:38 PM

باسلام خدمت همه دوستان عزيز و گرامي سال جديد را تبريك ميگويم اميدوارم همواره خوش و خرم باشيد

http://ashiyaneh.gegli.com

ارسال پيام

چهارشنبه 28 اسفند 1392   8:36:50 AM

سلام آرميلا خانم از حضورتان ممنونم

http://armila.gegli.com

ارسال پيام

چهارشنبه 28 اسفند 1392   1:39:48 AM

http://ashiyaneh.gegli.com

ارسال پيام

سه شنبه 27 اسفند 1392   9:02:49 AM

سلام بردوستان گرامي معصومه خانم وبهانه خانم

از حضورتان مسرورم درجمله سازي هايمان اخلاق درپيوند باساختارهاي ديگرچگونه جلوه ميكندآيا اخلاق ماكياولي از نمودهاي اژدهاي چند سر سرمايه داري ياديكتاتوري است؟

http://violetflower.gegli.com

ارسال پيام

دوشنبه 26 اسفند 1392   5:32:41 PM

 ff211 اس ام اس تبریک نوروز 93 سال نو مبارک جدید ترین اس ام اس های تبریک نوروز 93 اس ام اس رایگان اس ام اس جدید اس ام اس تبریک 93 اس ام اس برای همه اس ام اس ارسال اس ام اس

آخرین مطالب


التفات کن


بزم مقرب


خواب نوشین


پنج اصل


لعنت ابدی و قصاید امشب و غزلها


آینه سایه پوشید در قهقه افتاد


طوفان


گل نرگس نفس نفس منصور


بادکردن پوست زمان


شعرمحرم بحران دستها از حامدرحمتی


نمایش سایر مطالب قبلی
آمار وبلاگ

57057 بازدید

83 بازدید امروز

32 بازدید دیروز

284 بازدید یک هفته گذشته

Powered by gegli.com

آخرين وبلاگهاي بروز شده

Rss Feed

Advertisements

این وبلاگ به وسیله شبکه اجتماعی نخبگان گوهردشت (گگلی) ایجاد شده است

برای ااطلاعات بیشتر و عضویت در اولین شبکه اجتماعی ایران اینجا را کلیک کنید

ورود به گوهردشت